Sivrisinekler

SİVRİSİNEKLER

BİYOLOJİSİ
İnsan ve Hayvandan kan emmeleri, hızla üremeleri ve çok sayıda hastalık etkeni taşımaları sebebiyle sağlık ve ekonomik yönden en önemli vektör, dünyada 2700 civarında türü bilinen sivrisineklerdir. Türkiye'de Anopheles, Aedes ve Culex olmak üzere yaklaşık 60 sivrisinek türü tespit edilmiştir. Anophelesler temiz suda, diğerleri temiz, sıcak , serin , kirli her türlü su birikintilerinde ürerler. Yumurtalarını su birikintilerine tek tek ve grup halinde bırakırlar. Larva ve pupa ( kurtçuk ) döneminden sonra uygun ısıda 8-9 günde ergin sinek haline gelir. Dişileri yumurtlamak için kan emmek zorundadır. Bu sebeple insanları çok rahatsız ederler. Nemli ve loş ortamlarda barınırlar. Geceleri faaliyet gösterirler. Erkekleri meyve ve bitki özsuyu ile beslenirler. En az 3 km uçarak ürediği yerin çok geniş mesafelerine kadar yayılırlar ve canlıların yaşadığı ortamda yoğunlaşırlar.

Anophelesler SITMA hastalığını yayada rol oynar. Ayrıca Fil hastalığı, sarı humma, Nil hummasu, Beyin iltihabı gibi hastalık yayılmasında da önemli rolleri vardır.

SİVRİSİNEKLER

ERGİN CULEX , ANOPHELES , AEDES TÜRLERİ

SİVRİSİNEK ÜREME ALANLARI ( BİOTOPLARI ) ;

• Bataklıklar ve yavaş yavaş akan akarsular, göller, dere ve nehir kıyısındaki durgun su odakları,
• Çayır ve ormanlık alandaki biriken kar ve yağmur suları,
• Sulama kanalları, çeşme yalakları,
• Çeltik üretim tarlaları,
• Temel çukurları, taş oyukları, ağaç kovuklarında biriken sular,
• Konutların balkonunda bulunan saksı, bidon gibi su biriken kaplar,
• Bahçelerde bırakılan fıçı, kova ve oto lastikleri,
• Bodrum katlarındaki su birikintileri,
• Açıkta akn lağım suları ve foseptik kuyuları.

CULEX , ANOPHELES , AEDES ÜREME SİKLUSU
 Su Isısı;
15 C ……….. 26 gün
20 C ……….. 18 gün
25 C ……….. 14 gün
30 C ……….. 11 gün
35 C ……….. 9-10 gün içinde gelişmelerini tamamlarlar.
Ergin sivrisinekler üredikleri alandaki ot, yosun, bitki özsuyu ve birikinti sularda beslenerek 12 saat içerisinde döllenmek amacı ile üreme ortamını terk ederler.

• Tekrar kan emmek ve ikinci kez yumurtlamak, 2-3 gün sürer.
• Yaşam süreleri ( dişi ) : 60 – 70 gün ( erkek ) : 7 – 10 gün
• Yumurtlama periyodu : 3 – 10 defa
• Yumurta adedi : 150 – 200
• Kışın havaların soğuması ile vücutları yağlanır ve kışlamaya girerler.
• Yazın çok sıcak ve kurak havalarda yarı kışlamaya girerler.
• Ergin ve yumurta formunda nesillerini devam ettirirler.

SİVRİSİNEKLERİN ARACI OLDUĞU HASTALIKLAR;
• Protozoonlar ( Sıtma )
• Helmintler ( Brugia malayi , Wuchereria bancrofti )
• Arbovirüsler ( Deng humması, Sarı humma, Batı Nil humması )
• Meningo-Ensefalitler ( St. Louis ensefaliti, Batı at ensefaliti, Kalifornia ensefaliti )
Sıtma, f,laryoz ( kan ve bağırsak parazitlerinin neden olduğu hastalıklar ) dang humması, sarı humma, sığır ve koyunlardan insanlara geçen vadi humması, Ensafalit'i ( beyin iltihabını ) bulaştırırlar. Pek çok türleri vardır. En yaygın olanları ve ülkemizde görülenleri Anopheles spp, Culex spp ve Aedes spp'dir.